Τρίτη, 21 Οκτωβρίου 2014

Θοδωρής Νταλούσης / Ο μασκοφόρος (απόσπασμα)

Και για να είμαι ειλικρινής, μόνο η λαντζιέρα δούλευε καθαρά δεκατέσσερις ώρες. Κι έτσι έπρεπε. Στην πυραμίδα της εξουσίας, στο δεσποτάτο των μαγειρείων, η λαντζιέρα κατατασσόταν στη βάση. Ήταν η τελευταία των τελευταίων, η κατώτερη των κατωτέρων, η πιο γαμημένη απ’ όλους. Ακολουθούσαν οι δουλοπρεπείς βοηθοί, μετά εμείς οι υπάκουοι μάγειρες και τέλος ο εντολοδόχος σεφ, που κινούνταν γύρω απ’ τις κατευθύνσεις του ενός και μοναδικού θεού, δηλαδή του αφεντικού ή εργοδότη ή ιδιοκτήτη ή κυρίου Νίκου ή κυρίου Νίκου Πετρίδη γιατί, ως γνωστόν, ο ένας και μοναδικός θεός έχει πολλά ονόματα. Εμείς είχαμε μόνο ένα όνομα και ταίριαζε σε όλους. «Υπάλληλοι». Χρηστικότατος όρος.
Ανιδιοτελείς, θα ήμασταν ιδανικότατοι υπάλληλοι για τον κύριο Νίκο. Δυστυχώς, όμως, δεν νοιαζόμασταν αληθινά για την επιχείρησή του. Δεν βασανιζόμασταν από τύψεις για τις μέρες που αδυνατούσαμε να αποδώσουμε τα μέγιστα. Βλέπεις, δεν ήμασταν αληθινοί εργάτες, μα κάλπικοι, γιατί αυτοί που είναι γεννημένοι εργάτες βρίσκονται σε διαρκή αρμονία με τα γούστα των αφεντικών. Παίρνουν αξία σε κάθε επιβράβευση και αισθάνονται ενοχές με την πρώτη επίπληξη. Και επειδή οι επιπλήξεις είναι πάντοτε περισσότερες, η ενοχή επικρατεί. Και εντέλει, καλώς επικρατεί, ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη μέγιστη αποδοτικότητά τους. Αυτοί που είναι γεννημένοι εργάτες είναι γεννημένοι ένοχοι. Η ενοχή είναι η ηθική του καλού εργάτη, είναι η αρετή του. Μέχρι και η πρόσληψή του είναι αμαρτωλή. Έτσι όταν το εστιατόριο του κυρίου Νίκου δεν είχε δουλειά, έφταιγε πρώτα το προπατορικό αμάρτημα της κοινωνίας, δηλαδή οι υπάλληλοι και η μισθωτή εργασία τους. Η ανάγκη ύπαρξης υπαλλήλων για τη λειτουργία της επιχείρησης και το μισθολογικό κόστος που αυτό συνεπαγόταν ήταν μια ανοιχτή οικονομική πληγή για τον κύριο Νίκο, που ένιωθε τον εργάτη σαν ζημιογόνο γρανάζι της παραγωγικής του μηχανής, γρανάζι που αγκομαχούσε παραζεσταμένο και χρειαζόταν διαρκώς λιπαντικά λάδια, τα οποία και κοστίζουν. Ο υπάλληλος αναγκαίο κακό στα σπλάχνα της επιχείρησης και ο μισθός του καρκίνωμα στα καθαρά κέρδη. Αυτό το καρκίνωμα δεν επιδεχόταν καμία χειρουργική επέμβαση για την ολική αφαίρεσή του. Η εποχή της σκλαβιάς άνηκε στο παρελθόν, τουλάχιστον προς το παρόν.


Θοδωρής Νταλούσης / Ο μασκοφόρος (διηγήματα) / εκδ. Φαρφουλάς 2014